M I G R A T I E

Wat me het meest interesseert aan het hele fenomeen vogeltrek zijn de hoeveelheden en de reis. De grote groepen vogels, van soms wel duizenden achter elkaar. In augustus kun je langs de waddenkust enkele duizenden steltlopers bij elkaar zien, maar als je niet zover wilt reizen moet je wachten tot oktober. Dat is bij uitstek de beste maand om grote aantallen vogels te kunnen zien. Vooral de grote hoeveelheden aan lijsters, veldleeuweriken en vinken doen je verstelt staan. Maar ook de reis en de afstand die ze afleggen. De noordse stern is het meest extreme voorbeeld; die reist ieder jaar tussen de noordpool en de zuidpool!

Hoewel al sinds de oudheid bekend is dat vogels een bepaald patroon volgen is pas sinds een ruime 200 jaar bekend dat vogels gigantische afstanden afleggen. Zo werd in Duitsland in 1822 een ooievaar gevonden met een speer door z'n hals. Deze speer wisten ze te linken aan een Afrikaanse stam. Zo ontdekte ze dat Europese vogels dus naar Afrika konden vliegen in de winter. Voor die tijd waren er verschillende en bijzondere mythes over trekvogels. Wanneer en waarheen vogels reizen is tegenwoordig veel beter in kaart gebracht, we begrijpen ze veel beter. Toch vind ik het nog altijd een bijzonder fenomeen.

A U G U S T U S
&
S E P T E M B E R

Voor veel vogelaars is het aanbreken van augustus altijd weer een verademing. Na de stille maand juli begint er weer levendigheid te komen onder de vogels. Soorten als koekoek, gierzwaluw en boerenzwaluw beginnen hun reis naar het verre zuiden. De eerste steltlopers verzamelen voor hun reis naar Afrika of maken in ons mooie landje een tussenstop vanuit het hoge noorden. In september komen de kwikstaarten, piepers en tapuiten langs en zijn op allerlei plekken te zien. Ook veel roofvogels beginnen nu aan hun lange tocht, visarenden, boomvalken en wespendieven kun je met een beetje geluk treffen. 

O K T O B E R

Zoals ik al eerder benoemde is oktober een gigantisch goede maand om eens een ochtendje buiten in de tuin te gaan staan. Je kan ook naar een trektelpost gaan, om daar met vogelaars en vrijwilligers samen naar trekvogels te kijken. Elk jaar is weer anders en het blijft steeds genieten. Wat me het meest is bij gebleven is de migratiebeweging van koperwieken een aantal jaar geleden. De hele ochtend bleven de koperwieken komen, alsof er geen einde aan kwam. Dit was dan ook een van de beste dagen voor koperwieken ooit: ruim 390.000 vogels op één dag. Ook vinken, veldleeuweriken, graspiepers en sperwers zijn soorten die je nu kan treffen.

K O P E R W I E K

Let op de hoge scherpe roep en de herkenbare koperen ondervleugels. Met deze kenmerken onderscheiden ze zich met andere lijsters, maar ook spreeuwen en veldleeuweriken. Aan deze opvallende kleur op hun vleugels danken ze tevens ook hun naam.

z A N G L I J S T E R

Een roepende zanglijster kenmerkt zich voornamelijk met een scherpe tik. In vergelijking met de koperwiek zijn de ondervleugels veel onopvallender gekleurd en hebben een gelige kleur. 

V I N K

Het herkennen van vluchtpatronen bij kleinere zangvogels vind ik toch altijd nog wat ingewikkeld, ook bij vinken. Toch kun je ze ook herkennen op veerkenmerken. Het mannetje en vrouwtje verschillen in kleur, maar beide hebben op hun "schouder" een groot wit "schild". Deze witte verengroep is makkelijk te herkennen, met de vleugels in en uit.

V E L D L E E U W E R I K

De veldleeuwerik vind ik een makkelijk te herkennen vogel, de opvallende roep en vlucht eisen weinig andere kenmerken. De roep is erg raspend en rollende:"prlie". De vleugels van deze zangvogel zijn erg breed en opvallend, waardoor ook een erg typisch vlucht beeld ontstaat.

G R A S P I E P E R

De graspieper herken je voornamelijk op geluid, het kenmerkende: "Psiep psiep", het blijft tenslotte een pieper. Verder zijn er niet veel opvallend heden, wel kan de contrastrijke tekening rond de keel opvallen.

S P E R W E R

De sperwer is een typische roofvogel voor dit seizoen, de vele zangvogels die voorbij vliegen trekken roofvogels aan. De sperwer is een soort die op kleine zangvogels jaagt, soms kun je dat tijdens het trektellen nog wel eens zien. De brede vleugels en staart en de smalle heup geven de typische vorm, het streepjes patroon aan de onderzijde maakt het beeld compleet.

Z E E T R E K

Niet alleen over land vind er in deze tijd van het jaar migratie plaats, juist ook op de zee. Of eigenlijk word de trek rond deze tijd van het jaar goed zichtbaar. Door de meerdere stormen en de hardere inlandse wind word de trek vanaf land zichtbaar. Meeuwen, jan-van-genten, sterns, duikers en eenden kun je met regelmaat voorbij zien vliegen. Met een NO4 loont het om naar de kust te bewegen; Westkapelle, Maasvlakte en Camperduin zijn plaatsen waar je het beste kunt kijken. Hieronder een jan-van-gent!

B I J Z O N D E R E
W A A R N E M I N G

Een van de meest bijzondere ontmoetingen tijdens de najaarstrek was die met een visarend. Nou is een visarend zien op zich zelf al super gaaf, laat staan als er drie vliegen! Op 6 september 2022 zag ik namelijk 3 visarenden! Eentje zelfs recht boven m'n hoofd! Omdat deze zo dichtbij vloog kon ik goed de details zien, dit exemplaar was geringd. Foto's opgestuurd en het bleek te gaan om een vogel die geringd was op 7 juli 2022 in Noorwegen. Te bizar voor woorden!

Z E L D Z A A M H E D E N

Deze periode brengt ook altijd een hoop zeldzame gasten met zich mee. Zo zijn er vogels die jaarlijks, maar in kleine getalen, over of door ons land vliegen. Er zijn ook vogels die landelijk algemeen zijn, maar door de migratie ook op plekken komen waar ze lokaal zeldzaam zijn. Ook zijn er vogels die gewoon weg verdwaald zijn.