Libellen
Libellen zijn opvallende insecten die je vooral kunt tegenkomen bij vijvers, sloten, plassen en moerassen. Met hun grote ogen, lange achterlijf en twee paar doorzichtige vleugels zijn ze goed herkenbaar. Ze vliegen vaak razendsnel en kunnen zelfs stil in de lucht blijven hangen. Libellen brengen het grootste deel van hun leven als larve onder water door. Daar jagen ze op kleine waterdieren, totdat ze uit het water kruipen en veranderen in een volwassen libel. In Nederland komen verschillende soorten voor, elk met hun eigen kleuren, kenmerken en leefgebieden. Sommige soorten zijn algemeen, terwijl andere juist zeldzaam zijn en gebonden zijn aan bijzondere natuurgebieden.
De vuurlibel valt meteen op door zijn felrode kleur. Vooral het mannetje heeft een opvallend rood achterlijf en rode ogen, waardoor hij gemakkelijk te herkennen is. Het vrouwtje is meestal geelbruin van kleur en daardoor minder opvallend. Vuurlibellen houden van zonnige, warme plekken met stilstaand of langzaam stromend water, zoals vijvers, plassen en poelen. Ze zitten graag op waterplanten of kale stukjes oever, vanwaar ze uitkijken naar kleine insecten. De soort komt van oorsprong vooral voor in warmere delen van Europa, maar wordt in Nederland steeds vaker gezien. De vuurlibel is een mooi voorbeeld van een libel die profiteert van warme zomers en geschikte leefgebieden.
De steenrode heidelibel is een middelgrote libel die vaak te vinden is bij vijvers, poelen, sloten en andere stilstaande of langzaam stromende wateren. Het mannetje heeft een rood achterlijf met donkere tekening, terwijl het vrouwtje meestal geelbruin van kleur is. Een herkenbaar kenmerk is de gele streep op de poten. Steenrode heidelibellen zitten graag op planten, takjes of kale plekjes langs het water, waar ze uitkijken naar kleine insecten. Ze vliegen vaak op wanneer er een prooi of mogelijke bedreiging in de buurt komt en keren daarna regelmatig terug naar dezelfde zitplaats. De soort komt in Nederland op veel plaatsen voor en is vooral in de zomer en herfst goed te zien.
De zwarte heidelibel is een kleine, donkere libel die vooral voorkomt bij vennen, moerassen en andere voedselarme wateren. Het mannetje krijgt een donker achterlijf met zwarte delen en een opvallende rode tekening op bepaalde lichaamsdelen. Het vrouwtje is meestal geelbruin met donkere markeringen. De soort voelt zich thuis in rustige natuurgebieden met ondiep water, veenachtige oevers en voldoende zon. Vaak rust de zwarte heidelibel laag in de vegetatie of op een kale plek bij het water. Omdat hij klein is en donkere kleuren heeft, valt hij minder snel op dan felgekleurde soorten. De aanwezigheid van deze libel kan iets vertellen over de kwaliteit van het leefgebied, vooral wanneer er voldoende geschikte, rustige wateren aanwezig zijn.
De Kempense heidelibel is een zeldzame libel die in Nederland vooral bekend is uit gebieden met geschikte vennen en heidewateren. De soort is sterk verbonden met bijzondere natuurgebieden waar waterpeil, begroeiing en waterkwaliteit precies goed zijn. Het mannetje heeft een roodachtig achterlijf met donkere kenmerken; het vrouwtje is doorgaans geelbruin en minder opvallend. De Kempense heidelibel wordt niet vaak gezien en is daardoor een bijzondere waarneming voor natuurliefhebbers. Geschikte leefgebieden kunnen kwetsbaar zijn voor verdroging, veranderingen in de waterhuishouding en het dichtgroeien van open oevers. Het beschermen en herstellen van vennen en natte heidegebieden is daarom belangrijk voor deze soort en andere libellen die afhankelijk zijn van voedselarme wateren.
De paardenbijter is een grote, krachtige libel die vaak langs bosranden, open plekken en wateren wordt gezien. Hij heeft een donker lichaam met gele of blauwachtige vlekken en opvallende groene ogen. De paardenbijter jaagt behendig op andere insecten en kan daarbij flinke afstanden afleggen. De naam klinkt misschien alsof de libel paarden bijt, maar dat doet hij niet: hij is ongevaarlijk voor mensen en paarden. De soort is vaak actief in de late zomer en herfst en kan soms ver van water worden waargenomen. In tegenstelling tot veel andere libellen is de paardenbijter een echte vlieger die regelmatig door de lucht patrouilleert. Dankzij zijn snelheid en uithoudingsvermogen is hij een indrukwekkende verschijning tijdens warme, zonnige dagen.