De Veluwse heide
De Posbank is misschien wel een van de bekendste heidegebieden van Nederland. De glooiende heide, open vergezichten en omliggende bossen maken het een geliefde plek voor natuurliefhebbers. Maar achter dit landschap gaat een bijzonder ecosysteem schuil, waarvan de basis al tijdens de ijstijden werd gelegd. Landijs uit Scandinavië stuwde zand en grind op en vormde de stuwwallen van de Veluwe. De bodem bestaat hier vooral uit voedselarme, zure zandgronden, met op veel plaatsen podzolbodems. Juist deze arme bodem is belangrijk voor het ontstaan en behoud van het heidelandschap.
De heide zoals we die nu kennen is geen oorspronkelijk oerlandschap. Eeuwenlang gebruikten boeren de heide voor begrazing en het verzamelen van plaggen. Hierdoor werden voedingsstoffen afgevoerd en bleef de bodem arm. Juist onder deze omstandigheden voelt struikhei zich thuis. Deze lage, houtige plant is uitstekend aangepast aan voedselarme en zure zandgronden en vormt in de zomer de kenmerkende paarse bloemenzee van de Veluwe. Zonder beheer zou de bodem langzaam voedselrijker worden en zou struikhei plaatsmaken voor grassen, struiken en uiteindelijk bomen. Tegenwoordig wordt de heide daarom actief beheerd met onder andere schapen, runderen en paarden, maar ook door maaien en plaatselijk plaggen. Zo krijgen struikhei en andere karakteristieke heideplanten de ruimte om het open landschap te behouden.
Op de heide leeft verrassend veel. Tussen de struikhei vind je onder andere adder, zandhagedis, levendbarende hagedis en hazelworm. Ook vlinders zoals het heideblauwtje, talloze wilde bijen, sprinkhanen en andere insecten zijn afhankelijk van dit landschap. Boven de heide kun je soorten als boomleeuwerik, roodborsttapuit, veldleeuwerik en nachtzwaluw tegenkomen. Vooral de afwisseling tussen hoge en lage heide, open zand, struiken, bosranden en bos maakt de Posbank zo waardevol.
De roodborsttapuit is een karakteristieke vogel van open heide en ruige graslanden. Vooral het mannetje valt op met zijn zwarte kop, witte hals en warme oranje borst. Vaak zie je hem vanaf een struik, paaltje of heidestruik de omgeving afspeuren naar insecten. De afwisseling van open terrein en verspreide struiken maakt de Veluwse heide een geschikt leefgebied voor deze kleine, opvallende heidevogel.
De blauwvleugelsprinkhaan is een opvallende bewoner van droge, open heide en zandige plekken. Op het eerste gezicht valt hij nauwelijks op door zijn bruinachtige schutkleur. Pas wanneer hij opvliegt, verschijnen de felblauwe achtervleugels. Juist de afwisseling van heide, open zand en korte vegetatie op de Veluwe biedt deze bijzondere sprinkhaan een geschikt leefgebied.
