In oktober zag ik op een strekdam van het KNRM een paarse strandloper. Deze kleine steltloper is een typische vogel van rotsachtige kusten en stenige oevers. In Nederland is hij vooral als trek- en wintergast langs de kust te vinden.

De paarse strandloper is goed aangepast aan het leven aan zee. Hij zoekt tussen stenen en wieren naar kleine kreeftachtigen, wormen en andere ongewervelden. Op Ameland zijn strekdammen daarom geschikte plekken om voedsel te vinden.

Op een slikplaat bij Ameland zag ik een kanoet foerageren. Deze middelgrote steltloper is een echte trekvogel en gebruikt de Waddenzee als belangrijke tussenstop en overwinteringsgebied. De kanoet is bijzonder goed aangepast aan lange trektochten. Sommige populaties leggen jaarlijks duizenden kilometers af tussen hun broedgebieden in het hoge noorden en hun overwinteringsgebieden. De Waddenzee is daarbij een belangrijke plek om energie op te bouwen voor de verdere trek.

Op de slikplaat loopt de kanoet voortdurend heen en weer op zoek naar voedsel. Met zijn korte, rechte snavel zoekt hij vooral naar kleine schelpdieren en andere bodemdieren in het slik. Tijdens laagwater komen grote aantallen kanoeten samen op de drooggevallen platen om zoveel mogelijk voedsel te verzamelen.

Eind oktober is het Groene Strand van Ballum een belangrijke plek voor trekvogels en overwinterende vogels. Op en rond het wad zijn veel steltlopers te vinden; zoals scholeksters, kanoeten en wulpen. Ze zoeken in het slik en het ondiepe water naar wormen, schelpdieren en andere kleine bodemdieren. Ook eenden en rotganzen kun je hier vinden, die eten van de zoutminnende planten.

In de late herfst verschijnen op de stranden en in de duinen van Ameland verschillende kleine wintergasten. IJsgorzen, sneeuwgorzen, strandleeuweriken en fraters komen vanuit noordelijker gebieden naar de Nederlandse kust.

Ze zoeken tussen het helmgras, op het strand en in de lage vegetatie naar zaden en kleine insecten. Vooral de open kust biedt deze vogels ruimte om voedsel te zoeken en te rusten. Hun aanwezigheid laat zien dat het strand niet alleen voor zeevogels belangrijk is, maar ook voor kleine zangvogels die de winter aan de kust doorbrengen.

In de herfst en winter zijn op Ameland verschillende roofvogels te zien. Buizerds en torenvalken zijn regelmatig aanwezig, terwijl ruigpootbuizerds vooral in de winter vanuit het noorden naar Nederland trekken. Ook de blauwe kiekendief is een karakteristieke wintergast op het eiland. Deze roofvogel vliegt vaak laag boven duinen, kwelders en graslanden op zoek naar kleine zoogdieren en vogels. Op klaar lichte dag kan bovendien de velduil worden waargenomen. Deze uil jaagt vooral laag boven open terrein en gebruikt zijn uitstekende gehoor en zicht om prooien te vinden.

De afwisseling van duinen, graslanden, kwelders en open polderlandschap maakt Ameland geschikt voor verschillende soorten roofvogels, vooral in de winter wanneer er veel vogels uit noordelijkere gebieden aanwezig zijn.

In de herfst en winter wordt Ameland bezocht door grote aantallen watervogels en ganzen. Vooral rotganzen zijn kenmerkend voor de Waddeneilanden. Ze komen vanuit het hoge noorden naar de Waddenzee om te overwinteren en grazen op kwelders en graslanden.

Tussen de rotganzen kunnen soms zwarte rotganzen worden gezien. Ook brandganzen zijn in grote groepen aanwezig. Af en toe trekt een zeldzamere wintergast de aandacht, zoals de roodhalsgans, die tussen de andere ganzen kan opvallen door zijn opvallende rood-witte tekening.

Op zoetwaterplassen en andere rustige plekken kunnen wilde zwanen verschijnen. Deze grote zwanen broeden in het hoge noorden en trekken in de winter naar West-Europa. Zo vormt Ameland in de winter een belangrijke rust- en voedselplek voor vogels uit grote delen van Noord-Europa.

In oktober zag ik op Ameland een hop (Upupa epops), een opvallende vogel met een lange snavel en een karakteristieke kuif. De hop valt niet alleen op door zijn uiterlijk, maar ook door zijn typische gedrag. Hij zoekt vaak op de grond naar insecten en andere kleine bodemdieren, waarbij hij met zijn lange snavel in de bodem prikt. 

In het najaar kunnen hoppen tijdens de trek echter in Nederland terechtkomen. Een waarneming op Ameland is echter heel bijzonder, dat ligt een eind uit de richting.

Op Ameland komen verschillende amfibieën voor, waaronder de rugstreeppad en de watersalamander. De rugstreeppad is goed aangepast aan het dynamische duinlandschap. Hij gebruikt vooral ondiepe, vaak tijdelijke poelen om zich voort te planten. Omdat deze poelen weinig vissen bevatten, zijn ze geschikt voor de ontwikkeling van de larven.

De watersalamander is vooral te vinden bij stilstaand zoet water, zoals poelen en vijvers. In het voorjaar komen de dieren naar het water om zich voort te planten. Buiten de voortplantingsperiode brengen ze een groot deel van hun tijd op het land door, bijvoorbeeld tussen vegetatie, stenen en dood hout.